रविवार, ५ ऑगस्ट, २०१८



तुकाराम टाइम्स 
------------------------ 
तुकारामाचा आजचा आग्रह-लेख --- ३१ 
---------------- 
तुकाराम महाराज आज जर एखाद्या वर्तमानपत्राचे संपादक असते तर आज जी मुख्य बातमी आहे त्यावर काय म्हणाले असते ?
बातमी ( ३१ ) ---- बायकोला “नीट स्वयपाक कर” म्हणणे हा काही तिचा छळ नाही ---हायकोर्टाचे म्हणणे !
----------------
सुगरणीबाई थिता नास केला । गुळ तो घातला भाजीमध्यें ॥1॥
क्षीरीमध्यें हिंग दुधामध्यें बोळ । थितेंचि वोंगळ नास केला ॥ध्रु.॥
हिऱ्याचिया पेटे आणियेल्या गारा | खांदी शिरी भारा व्यर्थ वाहे ||
दळण दळोनी भरूं गेली पाळी । भरडोनि वोंगळी नास केला ॥2॥
कापुराचे सांते आणिला लसण । वागवितां सीण दुःख होय ॥3॥
रत्नाचा जोहरी रत्नचि पारखी । येर देखोदेखीं हातीं घेती ॥4॥
तुका ह्मणे जरी योग घडे निका । न घडतां थुंका तोंडावरी ॥5॥
-------------
सगळ्या नवऱ्यांना अंमळ दिलासा देणारा हा हायकोर्टाचा निर्णय आहे, की बायकोला “नीट स्वयपाक कर” म्हणणे हा काही तिचा छळ नव्हे ! हा निर्णय देताना न्यायाधीश हे तुकाराम महाराजांच्या प्रभावाखाली आले की काय असे वाटावे असा हा तुकारामाचा अभंग आहे :
अगे बाई, सिद्ध असलेल्या स्वयपाकाच्या भाजीमध्ये पुरणपोळीचा गुळ वगैरे घालून नाश केलास, अशी तू फार शहाणी आहेस. खिरीमध्ये हिंग व दुधामध्ये बोळ घालून चांगल्या पदार्थाचा नाश केलास. हिऱ्याच्या पेटीमध्ये बाजारात जर गारा भरून ती खांद्यावर व डोक्यावर वागविली तर ते वागवणे व्यर्थ जाते. दळणाच्या वेळी भरड मोठे दळून जाते भरले पण चांगल्याचा वाईटपणाने नाश केलास. जर एखाद्यापाशी कापूर असून त्याचे शेजारी लसूण बाळगिली तर ते उलटे त्रासदायक होते. जो कोणी रत्नपारखी आहे त्यासच रत्नाची पारख असते व इतर लोक ते पाहू म्हणून नुसते हातात घेतात. तुकाराम महाराज म्हणतात, जर चांगला योग घडला तर ठीक आहे, नाही तर ओंगळ लोकांच्या तोंडावर थुंकावे हे बरे ! ---जोग प्रत
-----------------------
तुकाराम टाइम्स 
------------------------ 
तुकारामाचा आजचा आग्रह-लेख --- १५ 
---------------- 
तुकाराम महाराज आज जर एखाद्या वर्तमानपत्राचे संपादक असते तर आज जी मुख्य बातमी आहे त्यावर काय म्हणाले असते ?
१५ ------- शबरीमला देवस्थानात जाण्यास स्त्रियांना हक्क असा सर्वोच्च न्यायालयाचा निवाडा !
--------------
हो कां नर अथवा नारी । ज्यांचा आवडता हरि ॥1॥
ते मज विठोबासमान । नमूं आवडी ते जन ॥ध्रु.॥
ज्याचें अंतर निर्मळ । त्याचें सबाहए कोमळ ॥2॥
तुका ह्मणे प्राण । काया कुरवंडी करीन ॥3॥
---------------------
आपल्याला वाटते की तुकाराम महाराजांच्या काळात तर स्त्रियांना हमखासच परवानगी नसणार व तसे त्या काळातले विचारही मागासलेले असणार. पण वरचा अभंग पहा. इथे नुसतीच परवानगी नाही तर “ ज्या स्त्रियांना हरि आवडतो त्या आम्हाला विठोबासमान आहेत व त्यांना आम्ही नमतो. ज्यांचे अंतर निर्मळ आहे त्याचे बाह्य शरीर सुद्धा शुद्ध आहे असे मानावे. मी माझा देह त्यांच्यावरून ओवाळून टाकीन !”
----------------

मंगळवार, १७ जुलै, २०१८


तुकाराम टाइम्स
------------------------
तुकारामाचा आजचा आग्रह-लेख --- १४      
----------------
तुकाराम महाराज आज जर एखाद्या वर्तमानपत्राचे संपादक असते तर आज जी मुख्य बातमी आहे त्यावर काय म्हणाले असते ?
१४ -------- शेती अगोदर माणूस भाकरी करायला शिकला म्हणे !
-------------
हरि गोपाळांसवें सकळां । भेटे गळ्या गळा मेळवूनी ॥१॥

भाविकें त्यांची आवडी मोठी । सांगे गोष्टी जीविंचिया ॥ध्रु.॥

योगियांच्या ध्याना न नये । भाकरी त्यांच्या मागोनि खाये ॥२॥

तुका म्हणे असे शाहाणियां दुरी । बोबडियां दास कामारी ॥३॥
--------------- 
इतिहास संशोधकांना म्हणे असे एक ठिकाण गवसले आहे की जिथे माणसाला शेती करण्याअगोदर भाकरी ( ब्रेड ) भाजणे जमले होते. ह्यावरून मानव जातीला भाकरीचे किती प्राधान्य होते हेच समजते. ह्यावर तुकाराम महाराजांनी माणसाने ज्याला देव ( हरि ) कल्पिले त्याच्याबद्दल एक मजेशीर विशेष टिपले आहे. तुकाराम महाराज इथे म्हणतात, हरि सर्व गोपाळांना गळ्यास गळा लावून भेटतो. जो मनोभावे त्याला भेटतो, त्याला तो आपले मनातले गुपितही सांगतो. जो एरव्ही मोठमोठ्या योग्यांनी तप केले तर त्यांच्या ध्यानातही येत नाही, तो हरि गोपाळांच्या भाकरी सलगीने मागून खातो. अगदी फुशारकी मारणाऱ्या “शहाण्या”पासून हरि दूर राहतो, पण भाव-भक्तीने मानणाऱ्या बोबड्या माणसाला हाका मारीत त्याच्याजवळ दास होऊन राहतो. जिथे देवच भाविकाकडे भाकरी मागत आहे तिथे तो शेती आधी भाकरी करायला/भाजायला  शिकला तर नवल नाही !
----------------------  

सोमवार, १६ जुलै, २०१८


तुकाराम टाइम्स
------------------------
तुकारामाचा आजचा आग्रह-लेख --- १३     
----------------
तुकाराम महाराज आज जर एखाद्या वर्तमानपत्राचे संपादक असते तर आज जी मुख्य बातमी आहे त्यावर काय म्हणाले असते ?
१३   -------- दूध आटणार ( दुधाचा संप )
-----------------
 रिद्धिसिद्धी दासी कामधेनु घरीं । परि नाहीं भाकरी भक्षावया ॥1॥
लोडें वालिस्तें पलंग सुपति । परि नाहीं लंगोटी नेसावया ॥ध्रु.॥
पुसाल तरि आह्मां वैकुंठींचा वास । परि नाहीं राह्यास ठाव कोठें ॥2॥
तुका ह्मणे आह्मी राजे त्रैलोक्याचे । परि नाहीं कोणाचें उणे पुरें ॥3॥
--------------- 
जणू काही सध्याची प्रजा ही संतांप्रमाणे उदास झाली आहे व म्हणून दारी कामधेनू सारख्या अखंड दूध देणाऱ्या गाई-म्हशी असूनही दूध आटणार आहे ! घरी लोड, पलंग आहेत पण नेसायला लंगोटी नाही. म्हणायला आम्ही स्वर्गात आहोत पण राहायचा ठावठिकाणा नाही. आहोत राजे पण कोणाचा सम्बन्ध नाही. अशी संतांसारखी उदासी यायला आता वेळ लागणार नाही !
---------------  

रविवार, १५ जुलै, २०१८


तुकाराम टाइम्स
------------------------
तुकारामाचा आजचा आग्रह-लेख --- १२    


तुकाराम महाराज आज जर एखाद्या वर्तमानपत्राचे संपादक असते तर आज जी मुख्य बातमी आहे त्यावर काय म्हणाले असते ?
१२  -------- मुलाने सांभाळ नाही केला तर दिलेले घर मातापिता परत घेऊ शकतात असा हायकोर्टाचा निर्णय
------------
लेकरा आइतें पित्याची जतन । दावी निजधन सर्व जोडी ॥1॥
 त्यापरि आमचा जालासे सांभाळ । देखिला चि काळ नाहीं आड ॥ध्रु.॥
 भुकेचे संनिध वसे स्तनपान । उपायाची भिन्न चिंता नाहीं ॥2॥
 आळवूनि तुका उभा पैलथडी । घातली या उडी पांडुरंगें ॥3॥
--------------------- 
( लहान लेकराला मातापित्यांचे आयते संरक्षण मिळते. पित्याने जे द्रव्य व गृहवस्त्रादिक मिळवून ठेविले असते, ते तो सर्व आपल्या मुलाला त्याच्या मोठेपणी दाखवितो, त्याच्या स्वाधीन करतो. त्याप्रमाणे अहो देवा,तुम्हाकडून आमचा प्रतिपाळ झाला आहे. आम्ही काळाला पाहिलेच नाही. बालकाला भूक लागल्याबरोबर जर स्तनपानाचा योग जवळच असेल तर पोट भरण्याकरिता निराळा उपाय करण्याची काही गरज नाही. तुकाराम महाराज म्हणतात, मी अशा प्रकारे पांडुरंगाला आळवून पलीकडील तीरावर उभा राहिलो. ते पाहून मला आश्रय द्यायला पांडुरंगाने उडी टाकली.---जोग प्रत )
--------------    


तुकाराम टाइम्स
------------------------
तुकारामाचा आजचा आग्रह-लेख --- ११    


तुकाराम महाराज आज जर एखाद्या वर्तमानपत्राचे संपादक असते तर आज जी मुख्य बातमी आहे त्यावर काय म्हणाले असते ?
११ -------- उरले फक्त ३०० खड्डे , वाटा बुझल्या !
---------------

ओस जाल्या दिशा मज भिंगुळवाणें । जीवलग नेणें मज कोणी ॥1॥
 भय वाटे देखें श्वापदांचे भार । नव्हे मज धीर पांडुरंगा॥ध्रु.॥
 अंधकारापुढे न चलवे वाट । लागतील खुंटे कांटे अंगा ॥2॥
 एकला निःसंग फांकती मारग । होतों नव्हे लाग चालावया ॥3॥
 तुका ह्मणे वाट दावूनि सद्ग‍ुरू  । राहि हा दुरू पांडुरंग ॥4॥
( हे देवा, ह्या संसाररूपी अरण्यात तुजवाचून मला सर्व दिशा उजाड झाल्या आहेत, त्या मला भयंकर दिसतात आणि त्या ठिकाणी मला कोणी सखा आहे असे दिसत नाही. हे पांडुरंगा, अशा अरण्यामध्ये अनेक श्वापदांचा थाट ( कामक्रोधरूपी पशूंचा समुदाय ) पाहून मला भय वाटते, त्यामुळे मला धीर निघत नाही. पुढे मोठा ( अज्ञानरूपी ) अंधार पडल्यामुळे मला वाट चालवत नाही व माझ्या अंगास कांटे व खुंट ओरबाडतात. ह्या आडरानामध्ये अनेक मत-मतांतराच्या वाटा फुटल्या आहेत, तेथे मला कोणी सोबती नसून मी एकटा असल्यामुळे भय वाटून पुढे चालण्यास रिघाव होत नाही. तुकाराम महाराज म्हणतात, माझा सद्गुरू पांडुरंग ह्याने मला पहिल्याने जीव-ब्रह्मैक्याची व  नामभक्तीची वाट दाखविली, पण आता तो दूर राहिला आहे.---जोग प्रत )
--------------- 




तुकाराम टाइम्स
------------------------
तुकारामाचा आजचा आग्रह-लेख --- १०   


तुकाराम महाराज आज जर एखाद्या वर्तमानपत्राचे संपादक असते तर आज जी मुख्य बातमी आहे त्यावर काय म्हणाले असते ?
१० --------- भाषेचा “नाद” खुळा ! ( निरनिराळ्या भाषा
लोक कसे शिकत आहेत त्यावर )
---------------
सांठविला  वाण । पैस घातला दुकान ॥1॥
जें ज्या पाहिजे जे काळीं । आहे सिद्धचि जवळी ॥ध्रु.॥
निवडिलें साचें । उत्तम-मध्यम-कनिष्ठाचें ॥2॥
तुका बैसला दुकानीं । दावी मोला ऐसी वाणी ॥3॥
( खरे तर हा अभंग सात्विक, राजस, तामस हे रस तुकारामाने दुकानात माल ठेवावा तसे ठेवले आहेत व जसा भाव मागाल तसा देऊ असे म्हणण्यासाठी आहे.). पण जगात निरनिराळ्या भाषाच जणू देवाने दुकानात विकण्यासाठी ठेवल्या आहेत व जसा तुमचा भाव असेल तशी भाषा देऊ असा चपखल अर्थ आज आपण त्यात काढू शकतो ! हाच तो  
“भाषेचा नाद-खुळा” !
किंवा
करितों कवित्व म्हणाल हें कोणी । नव्हे माझी वाणी पदरींची ॥1॥
माझिये युक्तीचा नव्हे हा प्रकार । मज विश्वंभर बोलवितो ॥ध्रु.॥
काय मी पामर जाणे अर्थभेद । वदवी गोविंद तें चि वदें ॥2॥
निमित्त मापासी बैसविलों आहें । मी तों कांहीं नव्हे स्वामिसत्ता ॥3॥
तुका म्हणे आहें पाईकचि खरा । वागवितों मुद्रा नामाची हे ॥4॥
किंवा
आपुलिया बळें नाहीं मी बोलत । सखा भगवंत वाचा त्याची ॥1॥
साळुंकी मंजूळ बोलतसे वाणी । शिकविता धणी वेगळाची ॥ध्रु.॥
काय म्यां पामरें बोलावीं उत्तरें । परि त्या विश्वंभरें बोलविलें ॥2॥
तुका ह्मणे त्याची कोण जाणे कळा । चालवी पांगळा पायांविण ॥3॥
---------------------------